ANKARA – DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz, Muş’un Malazgirt ilçesine bağlı Zêkreş köyü sakinlerinin Değda Yaylası’na gitmek isterken korucuların silahlı saldırısına uğradığı iddialarını Meclis gündemine taşıdı. Boz, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.
Önergede, olayda can kaybı yaşanmamış olsa da yurttaşların maruz bırakıldığı tehdidin ve hak ihlalinin ciddiyetini koruduğu belirtildi.
Boz, bölgede 1990’lı yıllardan beri uygulanan yayla yasakları, köy boşaltmaları ve güvenlik politikalarının kırsal yaşamı, hayvancılığı ve bölgenin ekonomik-sosyal yapısını doğrudan etkileyen yapısal bir müdahaleye dönüştüğünü savundu. Aradan geçen yıllara rağmen çok sayıda yaylanın hâlâ fiilen kapalı tutulduğunu, yurttaşların kendi yaşam alanlarına ve geçim kaynaklarına erişmekte zorlandığını ifade etti.
Koruculuk sisteminin uzun yıllardır bölgede hak ihlalleri, cezasızlık ve siviller üzerindeki baskı iddialarıyla gündeme geldiğini belirten Boz, kamu adına silah taşıyan kişilerin yurttaşların hareket özgürlüğünü ve ekonomik faaliyetlerini engelleyen davranışlarının hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığını kaydetti. Hayvancılığın temel geçim kaynağı olduğu Muş’ta yurttaşların yaylalarına çıkmasının silahlı müdahalelerle engellenmesinin mülkiyet hakkı, çalışma hakkı, seyahat özgürlüğü ve yaşam alanlarına erişim hakkının ihlali anlamına geldiğini söyledi.
Boz, Bakana 8 soru yöneltti:
Zêkreş köyü sakinlerinin Değda Yaylası’na gitmek isterken korucuların silahlı saldırısına uğradığı iddiaları hakkında Bakanlık tarafından herhangi bir idari veya adli inceleme başlatıldı mı? Başlatıldıysa sonucu ne oldu?
Olaya karıştığı iddia edilen korucuların kimlikleri tespit edildi mi? Haklarında herhangi bir adli veya idari işlem yapıldı mı?
Değda Yaylası hangi tarihten itibaren hangi gerekçelerle kullanıma kapatıldı? Yasak halen devam ediyor mu?
Muş ilinde güvenlik gerekçesiyle erişime kapalı bulunan yayla sayısı kaçtır? Bu yaylaların ilçe bazında dağılımı nedir?
Muş ilinde son on yıl içerisinde korucular hakkında sivillere yönelik tehdit, şiddet, yaralama, silah kullanma veya görevi kötüye kullanma iddiaları nedeniyle kaç adli ve idari soruşturma açıldı? Sonuçları ne oldu?
Son beş yıl içerisinde Bakanlığa, korucuların yurttaşların yaşam alanlarına, yaylalara veya ekonomik faaliyetlerine erişimini engellediği yönünde kaç şikâyet ulaştı?
Koruculuk sisteminin yol açtığı hak ihlalleri ve cezasızlık iddialarına ilişkin Bakanlık tarafından yürütülen herhangi bir inceleme, denetim veya reform çalışması var mı?
Değda Yaylası başta olmak üzere Muş’ta uzun yıllardır devam eden yayla yasaklarının kaldırılmasına yönelik Bakanlığın herhangi bir çalışması bulunuyor mu?
Boz, olayın tüm yönleriyle açığa çıkarılması, sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılması ve yayla yasaklarının bölge halkı üzerindeki etkilerinin yeniden değerlendirilmesinin kamu yararının gereği olduğunu belirtti.
Önerge, Anayasa’nın 98. ve TBMM İçtüzüğü’nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanması talebiyle TBMM Başkanlığı’na sunuldu.