Hakkâri Merkez’e bağlı Kavaklı köyü ve çevresinde meydana gelen taşkın olaylarını Meclis gündemine taşıyan DEM Parti Milletvekili Öznur Bartin, taşkının nedeninin bölgenin karşı karşıya bulunduğu çevresel kırılganlık, altyapı yetersizliği ve kurumsal koordinasyon eksikliğinin birleşik sonucu olduğunu vurguladı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle ayrı ayrı soru önergesi veren Bartin, “Son taşkın olayı, söz konusu yapısal risklerin güncel ve kritik bir örneğini teşkil etmektedir” dedi.
“Ciddi bir altyapı ve risk yönetimi sorunu”
Yaşanan olayda derenin taştığını, akıntıya kapılan bir minibüs içindeki üç yurttaşın son anda kurtarıldığını hatırlatan Bartin, “Ayrıca Kavaklı köyü ile Yoncalı köyü ve bağlı mezraların ulaşımını sağlayan yol tamamen sular altında kalarak ulaşıma kapanmıştır. Bu durum, yalnızca bir taşkın hadisesi değil, aynı zamanda kırsal yaşamın sürekliliğini doğrudan etkileyen ciddi bir altyapı ve risk yönetimi sorunu olarak değerlendirilmelidir” ifadelerine yer verdi.
Söz konusu olayın, güncel afet yönetimi literatürü çerçevesinde değerlendirildiğinde; “doğal afet” olgusunun ötesinde, riskin toplumsal üretimi ve yönetilebilir tehlikelerin yönetilememesi sorunu olarak ele alınması gerektiğine vurgu yapan Bartin, “Bölgede dere yataklarının yeterince ıslah edilmemesi, havza ölçeğinde planlama eksikliği, kırsal altyapının taşkın debilerine uygun mühendislik standartlarıyla inşa edilmemesi ve insan faaliyetlerinin ekosistem üzerindeki etkileri, taşkın riskini artıran temel yapısal faktörlerdir” dedi.
“Her yoğun yağışta ulaşım kesintiye uğruyor”
Özellikle dere geçişlerinde kullanılan köprünün ve menfezlerin kapasite yetersizliği nedeniyle, her yoğun yağışta ulaşımın kesintiye uğradığına dikkat çeken DEM Partili Bartın, “Kırsal yerleşimlerin tekrarlayan biçimde izole olmasına yol açmaktadır. Bu durum, kamu hizmetlerinin sürekliliği ve erişilebilirliği açısından sistematik bir zafiyet ortaya koymaktadır. Diğer yandan, bölgede yürütülen madencilik faaliyetlerinin; bitki örtüsünün tahrip edilmesi, yüzey akışının artması ve erozyon süreçlerinin hızlanması yoluyla hidrolojik dengeyi bozduğu yönündeki iddialar, taşkın riskinin yalnızca doğal değil, aynı zamanda antropojenik faktörlerle de derinleştiğini göstermektedir” vurgusu yaptı.
“Hakkari’de benzer olaylar sık yaşanıyor”
Hakkâri genelinde benzer olayların tekrarladığı; köy yollarının sıklıkla ulaşıma kapandığı ve yurttaşların temel hizmetlere erişiminde ciddi aksaklıklar yaşandığını da hatırlatan Bartin, “Bu durum, kırsal altyapının afetlere karşı dirençsizliğini ve kamu hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanamadığını ortaya koymaktadır. Bu çerçevede mesele, tekil bir taşkın hadisesi değil; tekrarlayan ve kurumsallaşmış bir risk yönetimi zafiyetidir. Hakkâri’de köy yollarının kaçıncı kez ulaşıma kapandığı, derelerin kaçıncı kez taştığı ve neden kalıcı, bilimsel ve bütüncül önlemlerin hayata geçirilmediği soruları artık ertelenemez bir kamu yönetimi sorunu olarak karşımızda durmaktadır. Bu itibarla, bakanlıkların veri temelli, havza ölçekli ve kurumlar arası eşgüdümü esas alan bir yaklaşımla ivedilikle harekete geçerek gerekli yapısal ve kalıcı önlemleri alması elzemdir” ifadelerine yer verdi.
5 Bakanlığa sorulan sorular
DEM Partili Bartin’in 5 Bakanlığın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergelerinde şu sorular yer aldı:
- 4 Mayıs 2026 tarihinde Kavaklı Deresi taşkınında akıntıya kapılan minibüs ve içindeki üç yurttaşın kurtarılması olayı Bakanlığınız kayıtlarına nasıl geçmiştir?
- Hakkâri’de son 15 yıl içerisinde meydana gelen taşkın ve sel olaylarının toplam sayısı kaçtır?
- Bu olaylardan etkilenen yerleşim birimi ve nüfus büyüklüğü nedir?
- Kavaklı köyü (Marinüs) ve benzeri yüksek riskli alanlar için özel afet risk azaltma planları uygulanmakta mıdır?
- Erken uyarı ve müdahale kapasitesindeki yetersizliklerin giderilmesine yönelik hangi yapısal adımlar atılmıştır?
- 4 Mayıs 2026 tarihinde Kavaklı Deresi’nde meydana gelen taşkın olayına ilişkin Bakanlığınızca hazırlanmış teknik inceleme, hasar tespit ve risk analizi raporu bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa temel bulguları nelerdir?
- Hakkâri ili için havza ölçeğinde entegre taşkın yönetim planı hazırlanmış mıdır? Hazırlanmadıysa teknik ve idari gerekçeleri nelerdir?
- Dere yataklarına yapılan müdahaleler (daraltma, dolgu, yapılaşma vb.) nedeniyle son 10 yılda kaç idari işlem tesis edilmiştir?
- Kavaklı Köyü (Marinüs) ve çevresinde faaliyet gösteren maden işletmelerinin sayısı, ruhsat alanları ve faaliyet türleri nelerdir?
- Bu faaliyetlerin Kavaklı Deresi havzası üzerindeki hidrolojik etkilerine ilişkin kümülatif bir çevresel etki analizi yapılmış mıdır?
- ÇED raporlarında taşkın riski, yüzey akışı ve erozyon etkileri hangi düzeyde değerlendirilmektedir?
- Son 15 yıl içerisinde bölgede faaliyet gösteren işletmelere yönelik kaç denetim yapılmış, kaç ihlal tespit edilmiş ve hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
- Hakkâri’de bazı madencilik faaliyetlerinin, yargı kararlarına rağmen sürdürüldüğü yönündeki iddialar doğru mudur? Doğru ise, bu durum hangi idari ve hukuki gerekçelere dayanmaktadır ve ilgili süreçler nasıl işletilmektedir?
