DEM PARTİ VAN MİLLETVEKİLİ GÜLDEREN VARLI
1 yıldan fazla süredir şüpheli şekilde. Bulunan rojin kabaişin cınayetı Nıye uzun surdu?
Son yıllarda Türkiye’de kadına yönelik şiddet ve şüpheli kadın ölümlerinde ciddi bir artış yaşanmaktadır. Bu vakaların bir kısmı intihar ya da kaza olarak kaydedilse de kamuoyunda ve ailelerde ölümlerin arkasında farklı nedenler olabileceğine dair güçlü şüpheler bulunmaktadır. Özellikle Van’da artan şüpheli kadın ölümleri ve yetkililerin yetersiz müdahalesi kamuoyunda endişe yaratmaktadır.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi 21 yaşındaki RojinKabaiş, 27 Eylül 2024’te kaldığı yurttan ayrıldıktan sonra kaybolmuş, 18 gün sonra Van Gölü kıyısında cansız bedeni bulunmuştur. Otopsi raporunda ölüm nedeni “boğulma” olarak kaydedilse de dosyaya getirilen gizlilik kararı ve Kabaiş’inbedeninde iki farklı erkeğe ait DNA bulunduğu yönündeki iddialar şüpheleri artırmıştır. Buna rağmen Rojin Kabaiş’inölümü hâlâ aydınlatılamamış ve adalet yerini bulmamıştır.
Soruşturma sürecinin uzamasının elbette birden fazla nedeni olabilir. Ancak en önemli nedenlerden biri, sürecin yeterince etkin, hızlı ve şeffaf bir şekilde yürütülmemesidir. Kamuoyunun beklentisi, böylesine ciddi ve hassas bir olayda tüm iddiaların titizlikle araştırılması ve sürecin şeffaf biçimde ilerletilmesidir.
Yargı mekanizması neden bu kadar yavaş ilerliyor yavaş ilerlemesi yönünde sizin açınızdan neler oluşuyor?
Yargı mekanizmasının Rojin Kabaiş dosyası başta olmak üzere benzer olaylarda yavaş ilerlemesi ilk kez yaşanan bir durum değildir; muhtemelen son da olmayacaktır. Bu gecikme aile başta olmak üzere kamuoyunda oluşan soru işaretlerinin giderilmesi açısından ciddi bir sorun yaratmaktadır. Sürecin uzaması, mevcut şüphelerin giderilmesi yerine yeni soru işaretlerinin ortaya çıkmasına ve endişelerin daha da derinleşmesine neden olmaktadır.
Bir yıldan fazladır Rojin kabaiş’in babası Nizamettin kabaiş bunca acıya rağmen adalet arayışını sürdürüyor ama bu adaletinin önüne engeller nelerdir?
Aslında birden fazla engel var. Bildiğiniz gibi dosyada başta gizlilik kararı bulunuyordu. Bu gizlilik kararı şu anda kısmen kaldırılmış olsa da soruşturmanın gidişatında herhangi bir değişiklik olmadı. Ayrıca soruşturmanın etkin bir şekilde yürütülmemesi ve yurda ilişkin başlatılması talep edilen soruşturmaya verilen ret kararı da sürecin önündeki önemli engeller arasında yer almaktadır.
Hâlâ açılmayan bir telefondan, yerini bulmayan adaletten ve cevaplanmayan sorulardan söz ediyoruz. Yaşanan tüm bu durumlar sürecin ilerlemesini zorlaştırmakta ve kamuoyundaki soru işaretlerini artırmaktadır.
Buna rağmen babanın, yaşanan tüm olumsuzluklara ve yetersiz koşullara rağmen mücadele azmini bırakmaması bu engellerin aşılabileceğine dair umut vermektedir. Çünkü adaletin eninde sonunda tecelli edeceğine hepimiz inanmakistiyoruz.
Son aşamada baba Nizamettin kabaiş eski adalet Bakanı Yılmaz tunç’la görüşme sağladı avukatlarıyla birlikte bu görüşmeden sonra ilerleme olmadı?
Son aşamada baba Nizamettin Kabaiş, avukatlarıyla birlikte eski Adalet Bakanı Yılmaz Tunç ile bir görüşme gerçekleştirdi. Ancak bu görüşmenin ardından dosyada somut bir ilerleme yaşanmadı. Dosyada herhangi bir gelişme olmadığına göre, ne yazık ki sürecin ilerlemediğini söyleyebiliriz.
2025 bütçe görüşmeleri sırasında Adalet Bakanlığı’na da soruşturmanın akıbetini bizzat sorduk. yine aynı zaman aralığında eski İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya ile birebir gerçekleştirdiğimiz görüşmede de Rojin Kabaiş’in dosyasını gündeme getirdik. Bildiğiniz gibi bakanlar değişmiş olablir; ancak bu durum ne bizim sorularımızı ne de babanın adalet talebini durduracaktır.
Her alanda mücadele etmeye, Rojin gibi katledilen ve kaybedilen kadınların sesi olmaya devam edeceğiz.
Rojin kaba işin failerini kimler veya kimler tarafından korunuyor?
Kim tarafından korunmanın yapıldığını biz de hem Meclis’e verdiğimiz soru önergelerinde hem de kamuoyuna yaptığımız açıklamalarda dile getirdik. Ancak bu konuda net bir cevap alamadık.
Yargı mercileri, eğer failleri kollayan ya da koruyan kişiler varsa bunun gereğini yapmalı ve Rojin’in şüpheli ölümünü aydınlatmalıdır.
Dönüp baktığımızda 8 Mart’ta Rojin kaba’işin ailesi Diyarbakır’da 8 Mart kadınlar Günü’nde adalet arayışlarını tekrar dile getirdi buna dönük ailenin acilariniyargı mekanizması neden dindiremiyor?
Çünkü şüpheli ölümü aydınlatılmadı. Var olan sorulara yeni sorular eklendi.
Kadınların güvendiği bir yargı mekanizması var mı ?
Kadınların korunmasına yönelik mevcut yasalar bulunmasına rağmen, uygulama aşamasında bu yasaların zaman zaman kâğıt üzerinde kaldığı görülmektedir. Özellikle İstanbul Sözleşmesi’nden bir gecede çıkılması, var olan koruma mekanizmalarını önemli ölçüde zayıflatmıştır. Bu nedenle kadınlar, yan yana durarak kendi örgütlü mücadelelerine daha fazla güvenmektedir.
Bu mücadeleyle birlikte kadınların öz savunma gücünü güçlendirmesi ve birbirini koruması büyük önem taşımaktadır. Ancak bu süreçte yargının da kadın hakları konusunda daha etkin olması, pratikte caydırıcı ve etkili cezalar içeren uygulamalara imza atması gerekmektedir.
Rojin kabaişin soruşturması devam ediyor mu önünde bir engel var mı?
Bir değil, birden fazla engel var. Etkin yürütülmeyen soruşturma bir engel, açılmayan telefon bir engel, yurda ilişkin soruşturmaya izin verilmemesi ise ayrı bir engeldir. Ancak en önemlisi, mevcut sorunların çoğalmasının önüne geçilmemesi ve adaletin karanlıkta bırakılmasıdır; bu, en büyük engellerden biridir.
Rojin’in şüpheli ölümü, Gülüstan Doku’nun hâlâ açıklanmayan akıbeti ve koruma kararlarına rağmen yaşanan Günül Alkan vakası gibi yarım kalan kadınların hikâyeleri, alınmayan önlemler ve var olan engeller nedeniyle her gün artarak devam etmektedir.
